مُنصف باشیم / در کنار هم باشیم / نه در روبه روی هم
هادی آفریده
یادداشت زیر را در جوابیه انتشار فهرست فیلمهای مطرح سال 87 که در سایت پیک مستند منتشر شد نوشتم . که نخستین بار در سایت تحلیلی پیک مستند با همین عنوان منصف باشیم ، در کنار هم باشیم، نه رو به روی هم منتشر شد.
سایت پیک مستند و گردانندگان فهیمش را دوست دارم اما به چند دلیل دیگر تصمیم نداشتم برای پیک مستند یادداشت بنویسم.
دلیل یک : دوست جوان عزیز فیلمساز و منتقد که به پیک مستند یادداشت می داد در جمعی گفته بود، اگر هادی آفریده به پیک مستند یادداشت دهد من دیگر یادداشت نمی دهم و چون آن دوست فیلمساز و آثارش برای من بسیار قابل احترام است نخواستم او را دل گیر کنم.
دلیل دو : یکی دو بار یادداشت هایم را به سایت ایمیل کردم اما منتشر نشد. پس مجبور شدم یادداشت هایم را در سایت ها و مجلات دیگر منتشر کردم.
دلیل سه : یادداشت نوشتن، گفت وگو و نقد کردن همکاران و دوستان فیلمساز در این فضای پر سو تفاهم عاقبت خوشی ندارد. پس ترجیح می دهم بر دوستان بیفزایم تا کسی را آزرده کنم.
دلیل چهار : بیشتر مشغول مستندسازی بودم.
اما یادداشت مستندهای مطرح سال شما باعث شد که بعداز مدتها برای پیک مستند دوباره دست به قلم شوم. نخست احترام می گذارم به آن فیلمهایی که به عنوان فیلم مطرح انتخاب کرده اید و باید بگویم که با بیشتر آن انتخاب با شما هم نظر هستم. البته نمی دانم دقیقا این انتخاب ها توسط چه فرد یا افرادی انجام شده است. بگذریم ... اما لازم به یاد آوری می دانم که مطرح کنم هر چقدر از بنده و فیلم های بنده خوشتان بیاید یا خوشتان نیاید نمی توانید مستند " نقل گردآفرید " را به همین سادگی نادیده بگیرید و حذف کنید. البته این نظر من است و این نظر را فقط بر اساس اینکه من کارگردان آن فیلم هستم مطرح نمی کنم. این نظر من از نگاه و احساس صدها و یا شاید هزاران نفری که فیلم " نقل گردآفرید " را در یک سال گذشته در ایران و خارج کشور دیده اند می آید. " نقل گردآفرید " از یک سال پیش تا به الان در بیش از 14 جشنواره داخلی و خارجی حضور داشته که خود یک رکورد است و توانسته جوایزی نیز کسب کند. این فیلم در دوازدهمین جشن خانه سینما در کنار برترین مستندهای خانه سینما رقابت کرد و در دومین جشنواره سینما حقیقت کاندید دریافت بهترین مستند کوتاه آن جشنواره بود. در بیست و پنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران به درخواست تماشاگران آن جشنواره بیش از جدول جشنواره اکران مجدد شد و توانست در بیست و پنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران تندیس و جایزه بهترین مستند از نگاه تماشاگران آن جشنواره را کسب کند، یعنی فیلم جایزه ای گرفت که تماشاگران به آن دادند و این یعنی مطرح بودن یک فیلم از نگاه و نظر تماشاگران یک جشنواره پر مخاطب در کشور، اینکه شما حجم بزرگی از مخاطبان یک جشنواره که یک فیلم مثل " نقل گردآفرید " را به عنوان مستند برترشان انتخاب می کنند و نادیده می گیرید توهین نه به من بله تو هینی بر اندک مخاطبان فهیم سینمای مستند است. " نقل گردآفرید " در جایزه بزرگ شهید آوینی در کنار بهترین مستند های سال رقابت کرد و در جشنواره های ریز و درشتی که در گوشه کنار کشور از جشنواره فیلم فجر تا جشن تصویر سال حضور داشت. در جشن تصویر سال جایزه بهترین مستند جشن تصویر سال را به یاد محسن رسول الف گرفت و بهترین مستند تصویر سال 1387 شد و ... و البته می دانم همه اینهایی که گفتم ملاک بر خوب بودن یک فیلم نیست اما چون تیتر شما مستندهای مطرح سال است همه اینها، و ده ها نقد ، مقاله معتبر داخلی و خارجی و لیستی از حضور های فیلم " نقل گردآفرید " در داخل و خارج کشور که در ادامه می خوانید دلیل برمطرح بودن یک فیلم می تواند باشد. ای کاش پیک مستند به مانند اولین سالی که آمده بود و بجای اینکه با چراغ های خاموش یه دفعه تصمیم به انتشار همچین لیست شتابزده ای کند. در قالب فراخوانی از بزرگان و مستندسازان فعال سینمای مستند می خواست تا آنها نام و لیست فیلم های مطرح و مورد علاقه شان را مطرح کنند و اینگونه وبلاگ وار عمل نمی شد. اینکه در لیست شما و در مورد بعضی از فیلم ها احساس نوعی مصلحت اندیشی در بین دوستان و راضی نگاه داشتن روابط و دوستی ها حس می شود و انگار این لیست نه توسط گروه مطالعات سینمای مستند بلکه انگار توسط یک اندیشه و نگاه انتخاب شده و گوناگونی نگاه به افراد و فیلم های مختلف حس نمی شود برای سینمای مستند اصلا خوشایند نیست.
لیست حضورهای مختلف فیلم " نقل گردآفرید "
شرکت کننده در : نخستین هفته فرهنگی فیلم کوتاه ومستند باغ فردوس 1387
شرکت کننده در : دوازدهمین جشن بزرگ خانه سینمای ایران 1387
شرکت کننده در : دومین جشنواره بین المللی فیلم مستند ایران سینما حقیقت و کاندید دریافت جایزه بهترین مستند کوتاه بخش مسابقه ملی سینما حقیقت 1387
شرکت کننده در : بیستوپنجمین جشنواره فیلم کوتاه تهران و برنده تندیس جشنواره و دیپلم افتخار بعنوان بهترین فیلم مستند از نگاه تماشاگران 1387
شرکت کننده در : ششمین جشن تصویر سال و جشنواره فیلم تصویر هنرمند - مستند منتخب سال و تقدیر شده با جایزه محسن رسوال الف 1387
شرکت کننده در : بیست و هفتمین جشنواره بین المللی فیلم فجر 1387
شرکت کننده در : هفتمین جشنواره فیلم زنان سوئد - اپسالا مارس 2009
شرکت کننده در : دومین جشن جایزه بزرگ شهید آوینی – ویژه مستندهای برگزیده سال ایران 1388
شرکت کننده در : نخستین جشنواره بین المللی فیلمهای انسان دوستانه آسا 1388
شرکت کننده در : جشنواره بین المللی از شرق تا شرق - دانشگاه دید روت پاریس - ژوئن 2009
شرکت کننده در : جشن مستندهای ایرانی در لندن ( 30 سال مستندسازی ایران ) 2009
شرکت کننده در: هشتمین جشنواره فیلم های ایرانی یاری در سوئد – سپتامبر 2009
شرکت کننده در : پنجمین جشنواره فیلم رضوی – بخش ویژه خراسان شناسی – 1388
شرکت کننده در : چهارمین جشنواره بین المللی فیلم های ایران " زندام " هلند – دسامبر 2009
نمایش داد شده در:
بزرگداشت فردوسی در سالن سینما حقیقت مرکز گسترش سینمای مستند وتجربی 1387
بزرگداشت فردوسی در فرهنگسرای هنر ( ارسباران ) تهران 1387
بزرگداشت فردوسی در دانشکده زبان و ادب فارسی دانشگاه الزهرای تهران 1387
بزرگداشت فردوسی در دانشکده فردوسی مشهد و فرهنگسرای فردوسی مشهد 1387
بزرگداشت فردوسی در سینمای اختتصاصی کاخ نیاوران 1388
نمایش داده شده در سینما تک موزهنرهای معاصر تهران 1388
یادداشت روبرت صافاریان عزیز در جواب اعتراض من این است .
نوشته هادی آفریده را در این باره که فیلم او "نقل گرد آفرید" هم باید در فهرست فیلمهای مطرح سال 1387 جای گیرد عیناً میخوانید. درباره فهرست فیلمهای مطرح سال و اینکه چرا به نظر میرسد که این شیوه مناسبی است برای نجات دادن فیلمهای مستند از فراموشی در یادداشتی که همراه نامه علیرضا دهقان نوشتم، توضیحاتی دادم که دیگر نیازی به تکرار آنها نمیبینم و داوری درباره داوریهای هادی آفریده را مانند این که پیک مستند "... با چراغ های خاموش یه دفعه تصمیم به انتشار همچین لیست شتابزده ای..." کرده و "... در مورد بعضی از فیلم ها احساس نوعی مصلحت اندیشی در بین دوستان و راضی نگاه داشتن روابط و دوستی ها حس می شود و انگار این لیست نه توسط گروه مطالعات سینمای مستند بلکه انگار توسط یک اندیشه و نگاه انتخاب شده..." (کدام اندیشه و نگاه؟) به خواننده وامیگذارم .
باز از دوستان دعوت میکنیم که اگر فیلمی میشناسند که به گمانشان جایش در فهرست یادشده خالی است نظر خود را برای ما به ایمیل زیر بفرستید .
ر. ص
مرتبط : اعتراض علیرضا دهقان کارگردان مستند( نخل درخت زندگی ) به فهرست مستندهای مطرح سال