هادي آفريده مشغول تحقيق و پيشتوليد مستندي درباره منطقه وکاخ نیاوران است و مستند «نقل گرد آفريد» او نيز براي نمايش در جشنواره سينما حقيقت ارسال شده است. اين مستندساز در گفتوگويي با خبرنگار سينمايي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، از تحقيقاتش براي ساخت مستند تخسير كاخهاي نياوران در سال 57 خبر داد. وي، با بيان اينكه اين فيلم بازخواني وقايع مربوط به اين حادثه است،تصريح كرد: اين فيلم ساختاري داستاني دارد و نيمي از آن نيز با استفاده از تصاوير آرشيوي بكر ايراني و خارجي ساخته خواهد شد و سعي داريم در ساخت آن به جاي استفاده از مصاحبههاي متعدد، از ساختاري داستاني بهره بگيريم. آفريده، همچنين عنوان كرد: فيلمبرداري اين فيلم تا پايان تابستان آغاز خواهد شد . به گزارش ايسنا، هادي آفريده پيش از اين مستندهايي «مراسم صبحگاهي»، «پدر» و ... را ساخته است.
فيلم مستند "نقل گردآفريد" با محوريت نخستين نقال زن ايراني، ساخته هادي آفريده در جشنواره بين المللي فيلم مستند ايران "سينما حقيقت" نمايش داده مي شود. دومين جشنواره بين المللي فيلم سينما حقيقت، مهرماه امسال در تهران برگزار مي شود. به گزارش خبرنگار ايرنا ، نقل گرد آفريد که از توليدات مرکز گسترش سينماي مستند و تجربي است، در اين رويداد معتبر سينمايي حضور مي يابد.
نقالي گونهاي از تئاتر تک نفره سنتي است و از روزگاران کهن فقط مردان بازيگر اين نوع نمايش بودهاند و محل نمايش عموما قهوه خانه و يا ميدانگاهها بوده است. اين مستند داستان پديدار شدن اولين نقال زن تاريخ ايران "فاطمه حبيبيزاد" ملقب به "گرد آفريد" را به تصوير ميکشد.
آفريده، کارگردان مستند نقل گردآفريد در اين باره به خبرنگار ايرنا، گفت: زیر نویس اين فيلم براي حضور در رويدادها و مجامع بين المللي انجام شد.
وي توضيح داد: ترجمه، دوبله و برگردان گفتار فيلم به دليل زبان عمده آن به شاهنامه و شعر، بسيار دشوار و سنگين بود.
«هادی آفریده»، عضو انجمن صنفی مستندسازان و انجمن فیلم کوتاه ایران در خانه سینماست. او که متولد 1363 در تهران است، فعالیت هنری خود را از سال 1377 با نویسندگی و کارگردانی در تاتر آغاز کرد. سپس در سال 1380 با حضور در انجمن سینمای جوانان ایران و انجام پروژههای مختلف عکاسی، تصویربرداری و انتخاب بازیگر برای بیش از 50 فیلم کوتاه به فعالیت سینمایی خود ادامه داد. آثار او عبارتند از: نارنجی، فرزندان باغچهبان، سوت، زیردرختان کاج، پدر، مراسم صبحگاهی و نقل گرد آفرید. «هادی آفریده» تاکنون موفق به حضور و کسب جوایز در بیش از 40 جشنواره خارجی و داخلی شده است که میتوان به چند مورد اشاره کرد: فیلم «مراسم صبحگاهی» منتخب کارگاه تخصصی مستندسازی از طرف مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی (1385)، فیلم سوت برنده تندیس و لوح افتخار بهترین کارگردانی در جشنواره بینالمللی پلیس (1384)، مستند باغچهبان برنده تندیس و دیپلم افتخار از بیست و سومین جشنواره هویت ملی تهران (1384) و... او همچنین با حضور بینالمللی در جشنوارههای فیلم کوتاه و مستند در کشورهای بوسنی، کابل، پرتغال، هلند و... نمایندهای شایسته از کشورمان بوده است.
ماهنامه گزارش بر آن است که ضمن معرفی این جوان موفق در عرصه سینماگری با انجام رسالت خود در حمایت فرهنگی از این نوع سینما گام بردارد.
آقای آفریده انگیزههایی که شما را به سمت فیلم کوتاه و مستند سوق داد چه بودند؟
در حقیقت شکلگیری و ظهور گرایش به سینما در من ماحصل دورهای تکاملی است از کودکی تاکنون. علاقه وافرم به تماشای فیلم کودک و جمعآوری کتابهای داستان تا شرکت کردن در گروههای تاتر دبستان علاقهام را به سمت سرگرمیها و فعالیتهای هنری کشاند و بعدها ضمن همکاری با چهرههای مطرح تاتر چون دکتر قطبالدین صادقی، هادی مرزبان و فراهانی وارد فضای حرفهای شدم و در همین فضا بود که دوره سربازی فرهنگیام را گذراندم. ولی جذابیت فیلم کوتاه و مستند برای من از این جهت بود که احساس میکردم این نوع سینما به سینماگر استقلال عملی را میدهد که شاید به دلیل وجود تجهیزات گسترده و عوامل زیاد در نوع دیگر سینما این آزادی کمتر در اختیار هنرمند قرار دارد.
کمی از این مستقل بودن بگویید، آیا دلیل دستیابی راحتتر به این نوع سینما همین است؟
امروزه با پیشرفت تکنولوژی در زمینه ساخت دوربین و ظهور نسل دیجیتال، این امکان برای هر فردی پیش آمده که بتواند خود را به عنوان یک فیلمساز محک بزند. سهولت در تولید یک فیلم و روبهرویی با طیف وسیع مضامینی که میتواند دستمایه قرار گیرد، تا حدودی پرداختن به این سینما را آسان کرده است. فیلم کوتاه و مستند آن چیزهایی را در معرض دید مخاطب قرار میدهند که پیرامون انسانهاست، ولی در دلمشغولیهای زندگی روزمره به فراموشی سپرده شدهاند. این نوع سینما در حکم آینهای است برای نمایش دوباره نادیدههای اجتماعی، تاریخی و فرهنگی.
جایگاه و نقش این مدیوم هنری را در کشورمان و در مقایسه با وضعیت آن در دنیا چگونه ارزیابی میکنید؟
اگر شما در اینترنت عبارتهای short film یا film festival documentry را جستوجو کنید، با بیش از 5 هزار فستیوال مواجه میشوید که برگزارکنندگان آن حتی کشورهای فقیر به لحاظ اقتصادی نیز هستند. دنیا به لزوم توجه به این نوع سینما باور دارد. فیلم کوتاه و مستند میتواند جامعهای را از زوال فرهنگی نجات دهد و با تزریق تفکر، جامعه را به بالندگی و شکوفایی فرهنگی برساند. تریبونهای پخش همگانی این نوع سینما در جهان طیف وسیعی را از پخش این فیلمها در هواپیماییها و مترو گرفته تا سالنهای پیشرفته و اختصاصی سینما شامل میشود. این نوع سینما در محافل هنری برخی کشورها بسیار قابل احترامتر از سینمای بلند است چرا که تفکر آنها این است که سازندگان این نوع فیلمها نه تنها به دنبال کسب سود در میدان رقابت تجاری نیستند، بلکه به دنبال تولید و پخش تفکری سازنده در جامعه خود هستند. برای نمونه مستندسازی به نام «آلن رنه» بعد از جنگ جهانی دوم با مستندهایی که از فجایع جنگ ساخت، سعی در درمان زخمهای روحی مردم داشت تا مردم با دیدن آن تصاویر سیاه و با نگاهی عبرتآموز، ضمن تقویت ریشههای فرهنگی، اقتصادی و سیاسی، کشور خود را از سقوطی دوباره در ورطههای هولناکی چون گذشته باز دارند. اما این وضعیت در ایران متفاوت است. ما در مقام مقایسه دو برابر کشور فرانسه تولیدات سینمایی داریم در حالی که تعداد جشنوارهها برای عرضه این تولیدات يك سوم فستیوالهای ساليانه فرانسه است. این آثار از طرف تلویزیون هم مورد بیمهری قرار میگیرند. پس بخش عمدهای از این آثار یا در آرشیوها خاک میخورند و یا از خاطره بصری حذف خواهند شد.
چه راهکاری را پیشنهاد میکنید؟
در کشور ما آن چنان که شایسته است به این هنر بها داده نمیشود. ما هنوز سالن اختصاصی ویژه این سینما نداریم. بخش خصوصی در زمینه تامین هزینههای تولید نقشی ندارد و رسانههای عمومی هم برای شناساندن این سینما حمایتی نمیکنند. ببینید ایران تنها کشوری است که بیشترین فیلم مستند جنگی را در اختیار دارد، ولی چه تعداد از این آرشیو در تلویزیون پخش میشود؟ شاید این رسانه با مفهومی به نام فیلم کوتاه و مستند بیگانه است. مجموعه ارزشمند روایت فتح، کار شهید آوینی برای مدتی کوتاه آن هم با کپیهای کیفیت ضعیف پخش میشد که به مرور نزد مخاطب جذابیت بصری خود را از دست میدهد. اگر روزی شبکهای ویژهي این سینما تاسیس شود، آن شبکه برای پخش، همیشه محصول خواهد داشت. محصولاتی که ممکن است در مقایسه با آنچه اکنون در چند شبکه تلویزیونی پخش میشود بسیار روشنفکرانهتر و پرمحتواتر باشد.
به نظر شما در مقایسه با فیلم بلند، سینمای کوتاه ابزار قویتری برای انتقال پیام محسوب میشود؟
این طبیعی است که گاهي پیامی را كه در 180 دقیقه فیلم بلند میتوان داد، همان پیام را میتوان در 10 دقیقه نيز انتقال داد. این حقیقت، ضرورت استفادهي بهینه از زمان را جدیتر میکند، اما مهمتر این است که در عرصه هنر، دنیا به دنبال توازن است. یعنی به همان میزان که نهادهای دولتی و خصوصی به فیلم بلند درجه و اعتبار میدهند، فیلم کوتاه نیز جدی پنداشته میشود. اتحادیه سینماگران فرانسه تهیهکنندگان سینمای تجاری را ملزم کرده است در قبال تامین هزینههای یک فیلم بلند گیشهپسند، بودجه ساخت یک فیلم کوتاه هنری را نیز بپردازند تا در زمان اکران، قبل از نمایش فیلم بلند، آن فیلم کوتاه پخش شود تا ابتدا نقش فرهنگسازی هنر در جامعه به اجرا درآید و جالب است که این جریان از سوی مخاطبان نیز با استقبال مواجه شده است.
برگزاری جشنوارههای سراسری در کشور تا چه حد میدان رقابت را برای ارتقاي سطح کیفی آثار فراهم میکند؟
برپایی این جشنوارهها میان نسل جوان شور و هیجان ایجاد میکند؛ اما واقعیت چیز دیگری است. فیلم کوتاه یعنی پویایی و آزادی در نوع نگاه سینماگر. پس شرط موفقیت، پویایی فضای این جشنوارههاست تا به دور از سیاستهای مقطعی، بستری باشند برای ظهور همه نوع ژانر و نگاه. متاسفانه فضای این جشنوارهها براساس مد پیش میرود. یعنی به صورت دورهای یا به سینمای معناگرا، ملی و سینماـ حقیقت یا جریانهای دیگر پرداخته میشود و نگاه سینماگران سفارشی و جشنواره زده میشود. در حالی که سینمای مستند و کوتاه نمیتواند در قالب، مضمون و یا جهتی خاص محدود شود، چون در آن صورت دیگر سینما نیست، تبلیغات است.
در مواجهه با جایگاه کنونی سینمای مستند و کوتاه در ایران و با تمام چالشهای پیش رو، چه چشماندازی را از آیندهي حرفهای خود متصور هستید؟
سینمای ایران هر چند به لحاظ برخورداری از تجهیزات پیشرفته و فنی در مقایسه با سایر کشورها در مرتبه پایینتری قرار دارد، اما به لحاظ خلاقیت در ایدهپردازی و نگاه نو از آنها جلوتر است. حال اگر خواهان آنیم که از این ظرفیتها و قابلیتها در جهت تثبیت جایگاه هنریمان بهره ببریم، باید به فکر برداشتن موانع باشیم. اگر مدیریتها و سیاستگذاریها در حوزهي سینمای تجربی، سلیقهای و مقطعی نباشد و با سیاستهای یکدست و مدون روبهرو باشیم، میتوانیم به پیشرفت و کمال جایگاهمان بیندیشیم. این حقیقت تلخ را که چند سالی است سینمای ایران در عرصه جهانی حضور کمرنگی دارد، جدی بگیریم و به دنبال آسیبشناسی و ارايه راهکار باشیم. در غیر این صورت چه چشماندازی جز به انزوا رفتن این سینما و تکرار در خود میتوان متصور شد.
و سخن پایانی...
خوشحالم که این مصاحبه فتح بابی شد برای آشنایی من با این نشریه. متاسفانه تفکر اغلب نشریات فرهنگی پیرامون سینما سمتگیرانه و فقط در جهت تبلیغ سینمای گیشهپسند است و این در حالی است که نشریات معتبر اجتماعی- فرهنگی در سرتاسر دنیا برای حفظ اعتبار خود، با رویکردی فرهنگساز به مقولهي هنر میپردازند. خرسندم از اینکه ماهنامه گزارش رویکردی ویژه و خاص در پرداختن به این نوع سینما نشان داده است.

در نخستین برنامه نمایش فیلم فرهنگسرای ملل سه مستند به نمایش درمیآیند.
به گزارش «پایگاه خبری فیلم کوتاه» در این برنامه مستندهای: من با خدا حرف میزنم (کاوه بهرامی مقدم)، مراسم صبحگاهی و نقل گردآفرید (هادی آفریده) نمایش داده میشوند.
علاقهمندان برای حضور در این برنامه میتوانند پنجشنبه 24 مرداد، ساعت 18 به سالن آمفی تئاتر فرهنگسرای ملل در پارک قیطریه مراجعه کنند.
فيلم كوتاه «پدر» و مستند «مراسم صبحگاهي» از ساختههاي هادي آفريده به مجموعه فيلمهاي بهنمايش درآمده در جشنوارهي ياري «سوئد» اضافه شدند. هادي آفريده مستندساز در گفتوگويي با خبرنگار سينمايي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا) ، ( ISNA ) با اعلام اين خبر توضيح داد: جشنوارهي «ياري» كه مدت 8 سال است از طرف انجمن ياري در سوئد برگزار ميشود، از همكاري تعداد زيادي از بزرگان سينماي ايران بهره ميبرد و عوايد آن نيز به كودكان نيازمند ايراني اختصاص داده ميشود. گفتني است: اين جشنواره كه مهر ماه و در سپتامبر 2008 برگزار ميشود، پيش از اين نمايش فيلمهايي چون «سنتوري»، «اتوبوس شب»، «به همين سادگي»، «دايره زنگي» و مجموعهي فيلمهاي «فرش ايراني»، «شب يلدا»، «چهارشنبه سوري» و «بادبادك باز» در آن قطعي شده است و فيلم كوتاه «پدر» و مستند «مراسم صبحگاهي» نيز در بخش فيلمهاي كوتاه و مستند اين جشنواره اكران خواهند شد. فيلم كوتاه «پدر» دربارهي مادري است كه سونوگرافي ميشود، اما درحين سونوگرافي جنسيت جنين مشخص نميشود، بالاخره نوزاد متولد ميشود و پدر بعد از تولد نوزاد دخترش تمايلي به آوردن او به خانه ندارد. برخي از عوامل اين فيلمها عبارتند از: نويسنده: نيما عباسپور، كارگردان: هادي آفريده، تصويربردار: عباس فتحي اشكاني، تدوينگر: آرش رصافي، موسيقي: آنكيدو دارش، بازيگران: ميكائيل شهرستاني، صديقه كيانفر، علي ميلاني، حديث مدني و ... مستند «مراسم صبحگاهي» نيز مستندي است دربارهي اجراي مراسم صبحگاهي دريك دبستان دخترانه كه به موازات آن ترافيك صبحگاهي تهران موجب شده است برخي دختران دانشآموز دير به مدرسه رسند و مورد تنبيه قرار بگيرند.

اسامی فیلمهای کوتاه و مستند حاضر در هشتمین «جشنواره فیلم یاری» اعلام شد.
جشنواره یاری که همه ساله درآمد حاصل از فروش بلیت فیلمهای حاضر در جشنواره را برای حمایت از کودکان بیسرپرست ایرانی صرف میکند، امسال با حمایت خبری «پایگاه خبری فیلم کوتاه» هشتمین دوره خود را برگزار میکند.
به گزارش : «پایگاه خبری فیلم کوتاه» مراسم صبحگاهی و پدر از ساختههای هادی آفریده و فیلمهای موچین ، سقف بالای سر ، ترانه اندوهگین کوهستان ، جایی دنج برای ماهیها ، آب ، ایران در اعلان و قسمت از آثار حاضر در بخش فیلمهای کوتاه و مستند این دوره جشنواره یاری هستند.
هشتمین جشنواره فیلم یاری از ۴ تا ۱۹ مهرماه در سوئد برگزار میشود و داریوش مهرجویی، کیومرث پوراحمد، گلشیفته فراهانی و رضا میرکریمی مهمانهای این دوره جشنواره خواهند بود.
برای کسب اطلاعات بیشتر از جشنواره فیلم یاری سوئد کلیک کنید
حفظ آثار مستند سینمایی موجب انتقال تجربه و تاریخ یک نسل بر نسل های آینده می شود که در ترویج فرهنگ و صیانت ملت نقش به سزایی دارد.
هادی آفریده، مستندساز سینما، در گفتگو با خبرنگار باشگاه خبرنگاران گفت: سینمای مستند ایران که ارتباط مستقیمی با فرهنگ و تاریخ کشورمان دارد، گسترده بوده که این امر پرداختن به این عرصه را سخت تر می کند.وی ادامه داد: سینمای مستند با وجود کم توجهی هایی که توسط مسئولان داشته توانسته است در سال های اخیر آثار مثبتی از خود ارائه دهد و در جشنواره های بین المللی حضور شایان و پرشکوهی از خود نشان دهد.وی با اشاره به مشکلات سینمای مستند اظهار داشت: یکی از مهم ترین مشکلاتی که سینمای مستند با آن مواجه است نداشتن آرشیو و محلی مناسب برای حفظ آثار مستندات سینمایی کشور است و این در حالی است که قصه های شخصی فیلم سازان محلی برای حفظ آثارشان شده است که این مسئله مساعدت و حمایت دولت را در احداث مکانی برای حفظ این آثار می طلبد.آفریده با اشاره به اهمیت حفظ آثار مستند افزود: حفظ آثار موجب انتقال تجربه و تاریخ از نسلی به نسل های آینده می شود و در حفظ و ترویج فرهنگ و تاریخ این مرز و بوم به آیندگان نقش به سزایی می تواند داشته باشد و همچنین می تواند به محققان و پژوهشگرانی که در عرصه فرهنگ و تاریخ کشور فعالیت می کنند کمک شایانی داشته باشد.وی در ادامه گفت: سینمای مستند سینمایی پویا، خلاق و خودجوش است و به خاطر اهمیت نقشی که در ثبت و ضبط وقایع و رویدادهای مهم دارد نیاز به حمایت و توجه هرچه بیشتر مسئولان و سازمان های فرهنگی را در خود احساس می کند./ح